مروری بر زندگی و کشفیات گالیله ؛ فیلسوف و ریاضیدان ایتالیایی [بخش اول]

گالیلئو گالیله یکی از مهمترین محققان تاریخه و در دوره ای از تاریخ زندگی کرد که تقاطع رویدادهای زیادی بود؛ دوران فلسفه طبیعی براساس ایده های اشتباه ارسطو و باورهای خاص کلیسای کاتولیک.

در آخر اما این ایده های امثال گالیله بود که پیروز شد، چون که اونا تونستن تئوری هاشون رو به اثبات برسانند. با این حال اثبات حقایق واسه گالیله گران تموم شد. این دانشمند در سالای پایانی عمر خود رو در بازداشت خونگی به سر برد و کلیسای کاتولیک انتشار هر نوشته اونو ممنوع اعلام کرد.

تولد و تحصیل گالیله

گالیلئو گالیله در ۱۵ فوریه ۱۵۶۴ در شهر پیزای ایتالیا به دنیا اومد. اون پسر ارشد وینچنزو گالیله و جولیا آماناتی بود. پدر، آهنگسازی معروف و نوازنده ساز لوت بود. خود گالیله هم بعدا نوازنده حرفه ای این ساز شد.

در دوران جوونی بین دو انتخاب کشیش کاتولیک یا پرشک در دودلی بود. پدر، اونو به تحصیل در رشته پزشکی ترقیب می کرد و گالیله هم در آخر وقتی که ۱۷ سال داشت همین راه رو پیش گرفت و تحصیل در این دوره در دانشگاه پیزا رو شروع کرد.

ریاضی، موسیقی، فیزیک و هنر

در ۱۸ سالگی گالیله ریاضی رو هیجان انگیزتر از پزشکی یافت و تصور کرد که ریاضی می تونه نقش اساسی در درک و تشریح دنیا داره.

گالیله عاشق حرکت آونگ شد و دریافت که اگه طول نخ ثابت باشه مهم نیس که تا چه حد سخت به آونگ ضربه بزنین چون که بازم با همون اندازه به حرکت به جلو و عقب ادامه میده. همین موضوع رو به بخش موسیقی و ساز سیم دار لوت هم گسترش داد. یعنی مهم نیس که تا چه حد محکم سیم رو تکون بدین در هر حال سیم همون نُت رو می نوازد اما اگه طول سیم رو تغییر بدین می تونین نتای متفاوتی رو بنوازید. به طور مشابه در مورد آونگ هم میشه با تغییر طول نخ اندازه جلو و عقب رفتن اونو عوض کرد.

گالیله

گالیله باور داشت که ریاضیات زبون همه جهان دور و بر ما هستش؛ از رفتار سیارات و آونگ تا اصول موسیقی و مکانیک.

از اونجایی که گالیله یه نوازنده کامل بود می دونست که رابطه ای ریاضی بین طول سیم ساز و نت نواخته شده برقراره. این رابطه ۲۰۰۰ سال قبل تر در مکتب قیثاغوری (یکی از مکاتب فلسفی پیشاسقراطی که به وسیله فیثاغورس بنیان نهاده شد) مطرح شده بود.

در آخر عزمشو جزم کرد به جای اینکه با پزشکی به دنبال درآمد بیشتر باشه راه آینده خود رو در ریاضی دنبال کنه؛ علمی که به نظر می رسید بیشتر فکریه. پس از اینکه ریاضی رو انتخاب کرد عزمشو جزم کرد که در کنار اون در بخش هنر هم مطالعه و هم نقاشی کنه. در ادامه اما تحصیلات دانشگاهی خود رو به اتمام نرسونه.

حرفه علمی گالیله

در ۲۲ سالگی کتابی درباره اختراعات خود در بخش تعادل هیدرو استاتیکی رو منتشر کرد. از همین جا بود که به مرور نام اون بر سر زبانا افتاد. در کنار فعالیتای علمی که انجام می داد اولین شغل اون متفاوت بود. در ۲۴ سالگی در شهر فلورانس ایتالیا معلم هنر شد. با این حال مدت کوتاهی رو با این شغل سر کرد. در سن ۲۵ سالگی، در سال ۱۵۸۹ افتخار کرسی تدریس ریاضیات دانشگاه پیزا رو گرفت و واسه ۳ سال به این کار ادامه داد.

پس از اون در ۱۵۹۲ به دانشگاه پادووا در جنوب ایتالیا رفت و در اونجا موند. اون تصور می کرد که ریاضی، فیزیک و نجوم می تونن خیلی از اکتشافات رو رقم بزنن.

اکتشافات و نتیجه های علمی گالیله

گالیله در طول زندگی خود اکتشافات زیادی داشت و نتیجه های زیادی رو رقم زد.

ساخت تلسکوپ

مخترع تلسکوپ دقیقاً مشخص نیس اما گالیله اولین فردی بود که به مطاله آسمون با به کار گیری این دستگاه پرداخت. اون از تلسکوپا کسب درآمد هم می کرد و در ساخت اونا حرفه ای بود. گالیله تلسکوپ هاش رو به بازرگانان می فروخت اما استفاده ای که بازرگانان از این لوازم می کردن هم عجیب بود.

گالیله

اونا از تلسکوپا واسه مشاهده کشتیا بهره می بردن تا دریابند که کدوم کشتی زودتر به بندر می رسه. اینطوری می تونستن با پیشبینی آینده بازار پول بیشتری به جیب بزنن.

پیدا کردن قمرهایی که به دور سیاره ای دیگه گردش می کنن

علاوه بر این گالیله اولین فردی بود که دریافت اولین قمرهای شناخته شده به دور سیاره ای به غیر از زمین می چرخن. گالیله ۴ قمر بزرگ سیاره مشتری به اسمای اروپا، کالیستو، گانیمد و آیو رو کشف کرد که قمرهای گالیله نام گذاری شدن.

گامای زهره

گالیله دریافت که سیاره زهره مشابه با ماهِ زمین گامایی داره (گامای ماه حالتای جور واجور دیده شدن بخش روشن ماه از روی زمین هستن). براساس یافتهش این گاما از هلالی باریک تا ماه کامل متغیر بودن. این اولین مدرک عملی و براساس مشاهده بود که خبر از قرار گرفتن خورشید در مرکز منظومه شمسی می داد.

اولین مشاهده سیاره نپتون

گالیله واسه اولین بار سیاره نپتون رو دید. حالا این موضوع رو از نقاشیایی که اون در دفتر یادداشت خود کشیده بود میدونیم. قبل از دوران اون واسه هزاران سال بود که سیارهای عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل شناخته شده بودن و هیچ سیاره دیگری هم شناخته نشده بود. این دانشمند دریافت که نپتون به شکلی متفاوت با بقیه سیارها حرکت می کنه. با این حال بدیش اینه گالیله رد حرکت سیاره ای که پیدا کرده بود رو گم کرد و نپتون تا سال ۱۸۴۶ کشف نشده موند.

کشف حلقه زحل

اولین فردی بود که حلقه زحل رو کشف کرد، البته در اول اون از این یافته بسیار گیج شده بود. در کشف باحال دیگری گالیله دریافت که ماه زمین کوه های زیادی داره. کشف دیگه این بود که کهکشون راه شیری از ستاره ها تشکیل شده.

در شبی تاریک و به دور از آلودگی نوری می تونین کهکشون راه شیری رو ببینین. گالیله دریافت که کهکشون ما از ستاره ها تشکیل شدن.

سقوط مشابه اجسام در جاذبه

گالیله فهمید که اگه مقامت هوا وجود نداشته باشه همه اجسام جدا از وزن، با اندازه مشابه روی زمین سقوط می کنن. یعنی جاذبه به همه اجسام و با هر جرمی به شکل برابر شتاب میده.

رابطه شتاب جاذبه و فاصله سقوط

گالیله

مورد دیگری که گالیله موفق به کشف اون شد به جاذبه مربوط بود. اون فهمید که وقتی جاذبه به هر جسمی شتاب میده این شتاب ثابته و اینطوری اندازه فاصله سقوط متناسب با مجذور ثانیه س (حالا میدونیم این مقدار واسه جاذبه زمین برابر ۹٫۸ متر بر مجذور ثانیه س). مثلا تو یه ثانیه سقوط یه توپ مسافتی برابر با یه واحد طی می  شه اما در دو ثانیه اندازه مربع اون عدد (توان ۲) یعنی ۴ واحد فاصله طی می شه. به همین ترتیب در ۳ ثانیه مسافتی ۹ واحدی طی می شه.

گفته شده گالیله واسه پیدا کردن این موضوع گلولهای توپ جنگی رو از بالای برج کج پیزا به پایین انداخته. اونم اینکه دریافت که هر چیزی از جمله سنگ یا گلولهای توپ که از زمین شلیک شده یا پرتاب می شه یه راه منحنی رو تا برگشت دوباره به زمین طی می کنه.

با همراه باشین تا بقیه اکتشافات و نتیجه های این دانشمند رو بررسی کنیم. هم اینکه به مشکلاتی که کلیسای کاتولیک براش درست کرد که منتهی به بازداشت خونگی چند ساله اون شد بپردازیم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *