• توانایی ارتباط با مسائل چندبعدی
  • کارایی روش در انجام تصمیم‌گیری گروهی
  • نحوه دریافت مقادیر عملکردی(امتیازدهی مستقیم، رتبه‌بندی، مقایسه زوجی، و . . .)
  • نوع خروجی روش(رتبه‌بندی گزینه‌ها، تعیین گزینه ترجیح داده شده، جواب‌های کارا، و . . .)
  • توانایی روش نسبت به حجم مسئله( تعداد گزینه‌ها و مشخصه‌ها در MADM و تعداد اهداف، محدودیت‌ها، و متغیرها در MODM)
  • حساسیت روش به تغییر مقادیر عملکرد گزینه‌ها و وزن مشخصه‌ها(اهداف)
  • جمع آوری اطلاعات در خصوص سه دسته معیارهای فوق، انتخاب مناسب‌ترین روش را برای مسئله موردنظر امکان‌پذیر می‌سازد. بدین طریق که ابتدا می‌بایست معیارهای مرتبط با روش برای روش‌های مختلف جمع‌آوری شود. سپس با برقراری ارتباط با DM از یک سو اطلاعات مسئله توسط معیارهای مرتبط با مسئله، و از سوی دیگر دانش و نیازمندی‌های فرد تصمیم‌گیرنده توسط معیارهای مرتبط با DM بدست می‌آید. مقایسه اطلاعات بدست آمده از معیارهای مرتبط با DM و مرتبط با مسئله، با اطلاعات بدست آمده از معیارهای مرتبط با روش، می‌تواند مناسب‌ترین روش یا روش‌های MCDM را بر اساس این معیارها مشخص نماید. البته انجام این کار اولاً نیازمند یک ساختار و روش است و ثانیاً انجام آن به صورت دستی بسیار مشکل و زمان‌بر می‌باشد. وجود یک ساختار وظیفه‌ای مناسب برای رویکرد انتخاب روش، علاوه بر تسهیل انجام وظیفه فوق، تامین و برآورده ساختن سایر نیازمندی‌های انتخاب روش را نیز امکان پذیر می‌سازد.

    نیازمندی‌های ارتباط با کاربر

    این نیازمندی‌ها بستگی زیادی به نوع واسط ارتباطی با کاربر دارد. برخی از این نیازمندی‌ها به شرح زیراست:

    • فرآیند انتخاب باید برای کاربر کاملاً محسوس باشد.
    • کاربر باید قادر به دستیابی به نتایج خوب برای مسائل ساده بدون نیاز به آموزش باشد.
    • باید برای کاربران با سطوح مختلف تخصص از روش‌های MCDM، قابل استفاده باشد.
    • فرآیند منطقی مسیر باید کاملاً آشکار باشد.
    • باید کاربر از محدودیت‌ها و فرضیات روش پیشنهادی به او آگاه گردد.
    • رویکرد انتخاب نباید اولویت‌هایی را در مورد نحوه بیان مقادیر عملکردی فرض و یا به DM تحمیل نماید.

    نیازمندی‌های مربوط به فرآیند انتخاب

    در فرآیند مورد استفاده برای پیاده‌سازی یک رویکرد انتخاب روش، می‌بایست نیازمندی‌های زیر درنظرگرفته شود:

    • باید روشی را پیشنهاد نماید که نزدیکترین حالت را به مشخصه‌های ارائه شده توسط کاربر داشته باشد.
    • باید نتایج را در یک مدت زمان منطقی، بر اساس تعداد معیارها و گزینه‌های موردنظر، ارائه نماید.
    • باید امکان بازگشت به مراحل مختلف فرآیند جهت اصلاح اطلاعات وجود داشته باشد.
    • باید امکان انجام تحلیل حساسیت جهت بررسی تغییرات احتمالی را داشته باشد.

    نیازمندی‌های مربوط به خروجی‌ها

    نتایجی که از فرآیند انتخاب بدست می‌آید، می‌بایست مطابق با نیازمندی‌های زیر بوده تا برای کاربر حداکثر قابلیت استفاده را داشته باشد:

    • مناسب‌ترین روش و همچنین کلیه روش‌هایی که این روش از بین آن مجموعه انتخاب شده است را معرفی نماید.
    • نحوه دستیابی به روش نهایی پیشنهادی را به صورت مستدل و منطقی نشان دهد.
    • دانش موجود از روش پیشنهادی (مانند محدودیت‌ها، فرضیات، فرآیند حل و . . .) را ارائه نماید.
    این را هم حتما بخوانید :
    سامانه پژوهشی - بررسی ارتباط بین ظرفیت شناختی با بهبودی توانائی حساسیت پذیری دست به دنبال آسیب اعصاب محیطی ...

    طراحی ساختار وظیفه سیستم خبره جهت انتخاب مناسب‌ترین روش MCDM

    همانطور که اشاره شد، تامین نیازمندی‌های ذکرشده در بخش پیشین، مستلزم وجود یک ساختار مناسب جهت تسهیل این امر است. از آنجا که با بهره‌گیری از یک سیستم خبره می‌توان این نیازمندی‌ها را به صورت مناسب برآورده نمود، لذا در این تحقیق از یک سیستم خبره جهت انتخاب مناسب ترین روش MCDM با توجه به مسئله تصمیم‌گیری استفاده می‌شود. در ادامه، ساختار وظیفه‌ای مناسب برای این سیستم خبره بررسی می‌گردد. لازم به ذکر است که در طراحی این ساختار، از ساختار پیشنهادی رمان و همکاران[۴] الگو گرفته شده است.

    ساختار وظیفه کلان

    این ساختار از یک سو بیانگر اطلاعاتی است که سیستم می‌بایست از کاربر دریافت نماید(ورودی‌ها) و از سوی دیگر نشان‌دهنده نتایجی است که سیستم به کاربر ارائه می‌دهد(خروجی‌ها). در این حالت سیستم همانند جعبه سیاهی است که بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط کاربر، مناسب‌ترین روش MCDM را به وی پیشنهاد می‌نماید. این ساختار در شکل ‏۴-۲ نمایش داده شده است.
    شکل ‏۴-۲٫ ساختار وظیفه کلان انتخاب مناسب‌ترین روش

    ساختار وظیفه عمومی

    در این ساختار، زیرسیستم‌های اصلی سیستم خبره و ارتباطات بین آن‌ها مشخص می‌گردد. این زیرسیستم‌ها عبارتند از: ذخیره دانش مرتبط با روش‌های MCDM، تطبیق دانش MCDM با شرایط مسئله، و پیشنهاد یا رتبه‌بندی روش‌ها. هر سیستم خبره انتخاب روش می‌بایست این زیرسیستم‌ها را پوشش دهد. ساختار وظیفه عمومی در شکل ‏۴-۳ نمایش داده شده است.
    شکل ‏۴-۳٫ ساختار وظیفه عمومی سیستم خبره جهت انتخاب روش
    هر یک از این زیرسیستم‌ها را نیز می‌توان به ساختارهای کوچکتری شکست. در ادامه، این زیرسیستم‌ها به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

    الف) زیرسیستم ذخیره دانش مرتبط با روش‌های MCDM

    این زیرسیستم از دو وظیفه تشکیل گردیده است: ۱- اخذ دانش موجود از روش‌های MCDM بر اساس معیارها، و ۲-ذخیره دانش روش‌های MCDM برحسب معیارها. نمودار مربوطه در شکل ‏۴-۴ نمایش داده شده است.
    شکل ‏۴-۴٫ زیرسیستم ذخیره دانش مرتبط با روشهای MCDM
    در بخش اول پس از مشخص کردن روش‌های موردنظرMCDM، دانش مربوط به این روش‌ها بر اساس معیارهای مشخص شده(معیارهای مرتبط با روش) از ادبیات موضوع استخراج می‌گردد. منابع متعددی در این خصوص وجود دارد که در آن‌ها تعدادی از روش‌ها بر اساس برخی از این معیارها، با رویکردهای مختلف مورد بررسی، تحلیل و مقایسه قرار گرفته‌اند. البته استفاده از این منابع ممکن است دانش موردنیاز را به صورت کامل پوشش ندهد. در این صورت لازم می‌گردد تا با استفاده از رویکردهای مختلف اعم از تحلیل نظرات کاربران، مدل‌های ریاضی، و تحلیل ساختار و مراحل روش‌ها؛ این خلاء پر شود.

    دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است