هر چه جریان خالص گزینه‌ای بیشتر باشد آن گزینه بهتر است، بنابراین:

(‏۳-۳۱)

وقتی  به این معنی است که گزینه‌های زیادی وجود دارند که تحت همه معیارها مغلوب گزینه هستند و وقتی که  به این معنی است که گزینه‌های زیادی وجود دارند که تحت همه معیارها بر a غلبه دارند.
در PROMETHEE-II همه گزینه‌ها قابل مقایسه هستند و گزینه غیرقابل مقایسه‌ای باقی نمی‌ماند، اما نتایج آن ممکن است جای بحث داشته باشد، چرا که بیشتر اطلاعات با در نظر گرفتن اختلاف بین جریان‌های مثبت و منفی از بین رفته است.

معرفی سیستم خبره

مفهوم سیستم خبره

سیستم‌های خبره یکی از شاخه‌های هوش مصنوعی است که همچون یک فرد خبره با استفاده وسیع از دانش تخصصی به حل مسائل می‌پردازد. فرد خبره کسی است که در یک زمینه خاص دارای تجربه و مهارت و در یک کلام خبرگی[۱۳۰] است. بنابراین فرد خبره دارای دانش یا مهارت خاصی است که برای بیشتر مردم ناشناخته و یا غیرقابل دسترسی است[[۱۳۱]]. در یک تعریف کلی می‌توان گفت سیستم‌های خبره، برنامه‌های کامپیوتری هستند که نحوه تفکر یک متخصص در زمینه‌ای خاص را شبیه‌سازی می‌کنند. در واقع این نرم‌افزارها، الگوهای منطقی را که یک متخصص بر اساس آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کند، شناسایی می‌نمایند و سپس بر اساس آن الگوها، مانند انسان‌ها تصمیم‌گیری می‌کنند.
اصطلاحات سیستم خبره، سیستم مبتنی بر دانش[۱۳۲] و یا سیستم خبره مبتنی بر دانش، به طور مترادف به کار می‌روند. شکل ‏۳-۱۱ مفهوم بنیانی یک سیستم خبره مبتنی بر دانش را نشان می‌دهد. کاربر حقایق[۱۳۳](یا وقایع) و یا سایر اطلاعات را به سیستم خبره داده و در پاسخ، تجربه، تخصص و توصیه‌های عالمانه و در یک کلام خبرگی دریافت می‌کند. از نظر ساختار داخلی، سیستم خبره از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود. بخش اول پایگاه دانش[۱۳۴] است. این پایگاه حاوی دانشی است که بخش دوم یعنی موتور استنتاج[۱۳۵] به کمک آن نتیجه‌گیری می‌کند. این نتایج، پاسخ سیستم خبره به سوالات کاربر می‌باشد.
شکل ‏۳-۱۱٫ مفهوم اصلی عملکرد یک سیستم خبره[۶۶].

ویژگی‌های یک سیستم خبره

برخی از خصوصیات قابل توجه سیستم‌های خبره به شرح زیر است[۶۶]:

  • افزایش قابلیت دسترسی. برخلاف انسان متخصص که دسترسی به آن با مشکل همراه است، یک سیستم خبره در تمام شبانه‌روز و در تمام روزهای سال قابل دسترس است.
  • کاهش هزینه. هزینه کسب دانش و تجربه از طریق سیستم‌های خبره برای هر کاربر بسیار کمتر است.
  • دوام و بقا. دانش سیستم خبره از بین نمی‌رود بلکه می‌توان آن را ذخیره نمود و حتی بسادگی می‌توان آن را کپی‌برداری کرد، در حالی که تبدیل یک انسان به یک متخصص زمان طولانی نیاز دارد.
  • تخصص چندگانه. در یک سیستم خبره می‌توان از تخصص چند فرد خبره استفاده نمود.
  • قابلیت توضیح. یکی از قابلیت‌های سیستم خبره این است که کاربران می‌توانند دلایل رسیدن به جواب را ببینند.
  • پاسخ سریع. یک سیستم خبره می‌تواند بسیار سریع‌تر و با سهولت بیشتری نسبت به یک فرد خبره، پاسخ دهد.
  • پاسخ کامل، ثابت و غیرحساس. یک سیستم خبره همواره دارای حداکثر کارآیی خود است ولی به محض

آنکه یک انسان متخصص خسته شود صحت توصیه‌های وی ممکن است کاهش یابد.

این را هم حتما بخوانید :
سامانه پژوهشی - امکان سنجی توسعه تجارت الکترونیک در بخش صادرات محصولات کشاورزی شهرستان ایرانشهر ...

اجزای یک سیستم خبره

یک سیستم خبره مبتنی بر قاعده مطابق شکل ‏۳-۱۲ از اجزاء زیر تشکیل می‌شود[۶۶]:

  • پایگاه دانش. در پایگاه دانش، دانش فرد خبره به صورت کدگذاری شده و قابل فهم برای سیستم ذخیره می‌شود. این پایگاه بخش اصلی یک سیستم خبره را تشکیل می‌دهد و شامل حقایق و قوانین در زمینه تخصصی سیستم خبره می‌باشد. به کسی که دانش خبره را به صورت کد گذاری شده درآورده و وارد پایگاه دانش می‌کند مهندس دانش[۱۳۶] گفته می‌شود.
  • موتور استنتاج. موتور استنتاج تعیین می‌کند که قسمت شرطی کدام قاعده توسط حقایق موجود ارضا شده است. این بخش از سیستم، وقایع مربوط به مساله را دریافت کرده و با پیمایش در پایگاه دانش به دنبال قاعده‌ای (قانونی) می‌گردد که با ساختار وقایع موجود مطابقت داشته باشد. این فرآیند را استنتاج می‌نامند.
  • حافظه کاری[۱۳۷]. علاوه بر پایگاه دانش که به عنوان حافظه بلندمدت تلقی می‌شود، حافظه کوتاه مدت دیگری نیز مورد نیاز می‌باشد تا مراحل مختلف یافتن پاسخ و مسیر طی شده از سوال به جواب را در خود ذخیره کند.
  • امکانات کسب دانش[۱۳۸]. اکتساب دانش شامل تمامی مراحلی است که طی آن دانش به فرم قابل استفاده در یک سیستم خبره تبدیل می‌گردد.
  • امکانات توضیح[۱۳۹]. یک سیستم توضیحی، امکانی است که یک سیستم خبره برای توضیح دادن استدلال خود به کاربر مورد استفاده قرار می‌دهد.
  • واسط ارتباط با کاربر[۱۴۰]. این واسط مکانیزمی است که به وسیله آن کاربر و سیستم خبره با هم ارتباط برقرار می‌کنند.

 
شکل ‏۳-۱۲٫ ساختار یک سیستم خبره مبتنی بر قاعده[۶۶].

روش‌های نمایش دانش

به شیوه سامان‌دهی و چیدمان اطلاعات علمی و دستیابی به مناسبترین اَشکال و شیوه‌های ذخیره‌سازی دانش در یک سیستم خبره، نمایش دانش[۱۴۱] گفته می‌شود. روش‌های مختلفی جهت نمایش دانش در یک سیستم خبره وجود دارد که مهمترین آن‌ها عبارتند از: قوانین(IF-THEN)، شبکه‌های معنایی[۱۴۲]، فریم‌ها[۱۴۳]. در ادامه در خصوص هر یک از این روش‌ها به اختصار توضیحاتی ارائه می‌گردد[۶۶].

  • قوانین. در این روش اطلاعات مربوط به یک حوزه به صورت یک ساختار درختی که دارای یک سری دستورات IF-THENساده یا ترکیبی است در سیستم قرار داده می‌شود. به سیستم‌های خبره‌ای که علوم مربوط به خود را به این روش نگهداری می‌کنند، سیستم‌های مبتنی بر قاعده[۱۴۴] می‌گویند. استفاده از قوانین در پایگاه دانش سیستم‌های خبره بسیار رایج است زیرا مزایای آن‌ها از معایبشان بیشتر است.
  • شبکه‌های معنایی. این روش یک روش گرافیکی برای نمایش دانش است. دانش می‌تواند به صورت اشیاء، مفاهیم، نتایج و روابط خاص بین آنها به نمایش در آید. یک شبکه معنایی گراف برچسب دار و جهت‌داری است که گره‌ها اشیاء یا موجودیت‌ها و کمان‌ها، ارتباطات بین موجودیت‌ها را مشخص می‌کند.
  • فریم‌ها. فریم‌ها یک روش نمایش مبتنی بر شیء هستند که در سیستم‌های کاربردی اغلب بکار برده می‌شوند و جایگزین شبکه‌های معنایی شده‌اند. در سیستم‌های خبره مبتنی بر فریم‌ها، پایگاه دانش به وسیله مجموعه‌ای از فریم‌ها(قاب‌ها) تولید می‌شود. هر فریم دانش یک مفهوم یا شیء یا رویداد را در خود جای می‌دهد.
  • منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است