پژوهشات کاربردی[۱۷۴]: تحقیق کاربردی در جهت اجرایی کردن نظریات و نگرشها ی علمی استفاده میشوند. هدف از تحقیق کاربردی دستیابی به پیامدهای عملی، پیدا کردن راه حل برای مسایل واقعی وتوسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص و روش انجام کارهای عملی است. (حسن زاده، ۱۳۸۳، ۱۳۹)
پژوهش و توسعه[۱۷۵]: هدف اساسی این نوع پژوهشات تدوین یا تهیهی برنامهها، طرحها و امثال آن است، به طوری که ابتدا موقعیت نامعین خاصی مشخص شده و براساس یافتههای پژوهشی، طرح یا برنامهی ویژهی آن تدوین و تولید میشود. (سرمد و همکاران، ۱۳۸۴، ۷۹)
این پژوهش برمبنای تقسیم بندی براسای هدف از جمله پژوهشات کاربردی محسوب میشود.
۲-۴-۳ ب) دسته بندی پژوهشات بر حسب نحوه و زمان گردآوری دادهها (طرح پژوهش)
پژوهش تاریخی
پژوهش پیمایشی
پژوهش آزمایشی
پژوهش تاریخی[۱۷۶]: در صورتی که پاسخ مسئله به زمان گذشته مربوط باشد، در آن صورت، از روش تاریخی استفاده میشود. پژوهش تاریخی با توصیف انتقادی و تحلیل رویدادهای گذشته برای شناخت و درک بهتر رویدادها در زمان حال سروکار دارد. و فراتر از این، متضمن روش کار و شیوه ای است که به نوعی مکمل مشاهده بوده و در جریان آن مورخ درصدد آزمون واقعیت گزارشهایی بر میآید که از مشاهدات دیگران به دست آمده است. (درما و بیرد، ۱۹۸۱)
پژوهش پیمایشی[۱۷۷]: پیمایش روشی در پژوهش میباشد که فراتر ازیک فن خاص در گردآوری اطلاعات است و هدف آن اکتشافی، توصیفی و یا تبیینی است هرچند عمدتاً در آن از پرسشنامه استفاده میشود اما ابزار دیگری از قبیل مصاحبه ساختمند، مشاهده، تحلیل محتوا و غیره هم کاربرد دارد. مشخصه روش پیمایش، مجموعه ساختمند یا منظمیاز دادههاست که آن را «ماتریس صفت ویژگی» میگویند. هر مورد از آن برحسب متغیر گردآوری میشود و با کنار هم گذاشتن این اطلاعات به مجموعه ساختمندی از دادهها میرسیم. با این همه تا جایی که بتوان ویژگی هر مورد را بر حسب متغیر به دست آورد لزومی ندارد که گردآوری دادهها خیلی ساختمند باشد، از آنجا که پرسشنامه ساده ترین راه تهیه ماتریس دادههای ساختمند است، لذا رایج ترین ابزار مورد استفاده در پژوهش پیمایشی است، اما ضرورتاً پیوندی بین پژوهش پیمایشی و پرسشنامه وجود ندارد. (خاکی، ۱۳۸۳، ص ۱۰۸-۱۰۹)
پژوهش آزمایشی[۱۷۸]: اگر پاسخ مسئله به زمان آینده مربوط باشد، از پژوهش تجربی استفاده میشود. هر گاه پژوهشگر به کار تازه ای دست بزند تا تغییراتی در شرایط فعلی ایجاد نماید، به پیش بینی رویدادهای آینده نیز علاقمند شده و اینیک روش تجربی است زیرا هدف از این کار، تلاش برای ایجاد وضعیتی تازه بر اساس تجربه و آزمایش و مطالعه آن در شرایطی کنترل شده به منظور رسیدن به پیش بینیهای قابل تعمیم تر میباشد. (کومار، ۱۳۷۴)
با توجه به مطالب بیان شده این پژوهش از حیث نحوه گردآوری دادهها از نوع پژوهشات پیمایشی- توصیفی به شمار میرود.
۵-۳ جامعه آماری
با توجه به تعریف، یک جامعه آماری عبارت است از مجموعهای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. معمولاً در هر پژوهش، جامعه مورد بررسی یک جامعه آماری است که پژوهشگر تمایل دارد دربارهی صفت (صفت ها) متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد. (سرمد و همکاران، ۱۷۷)
در این پژوهش گروه خبرگان صنعت روانکارها در ایران که اغلب در چهار شرکت اصلی و بزرگ ایران (ایرانول، بهران، پارس و سپاهان) درحال فعالیت بوده یا هستند به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شده اند. که بخشی از این افراد از مدیران و متخصصان این چهار شرکت و برخی درصنف و گروهی دیگر هم به طور مستقل در حال فعالیت میباشند.
۶-۳ نمونه آماری
در این پژوهش به دلیل آنکه پاسخگویی به پرسشنامه نیازمند تخصص، آگاهی و تجربه کافی در صنعت میباشد و دادههای جمع آوری شده در زمره دادههای کیفی گنجانده می شود، از اهمیت و حساسیت بالایی برخودار است. و نتایج تحلیل چنین دادههایی به کیفیت اطلاعات آن بستگی دارد، بنابراین پس از مشورت با مدیران و مشاوران چهار شرکت، ۴۲ نفر از افراد خبره و شایسته که شناخت لازم در این زمینه را داشتند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و پرسشنامهی مذکور جهت پاسخگویی در اختیار آنها گذاشته شد.
۷-۳ روش گرد آوری اطلاعات
برای گردآوری اطلاعات روشها و ابزارهای مختلفی وجود دارد که این روشها نه فی نفسه بهترین اند و نه بدتر از روشهای دیگر، همه چیز به هدف پژوهش، مدل تحلیلی و خصوصیات میدان تحلیل بستگی دارد. (کیوی وهمکاران، ۱۳۸۵)، پژوهشگر باید با توجه به شناختی که از پژوهش دارد روش و ابزار مناسب برای گردآوری و تحلیل اطلاعات را انتخاب کند. به طور کلی چهار ابزار برای این منظور وجود دارد:
۱-۷-۳ روشهای کتابخانه ای
پژوهشگر در ابتدای پژوهش نیاز به مطالعه و شناخت زمینهی فعالیتی اش دارد. اما آنچه پژوهشگران در ابتدای کار پژوهشی دچار آن میشوند کتاب زدگی و آمار زدگی میباشد که از بلعیدن سریع و حریصانهی مقدار زیادی کتاب، مقاله یا دادههای آماری به بار میآید که برای جلوگیری از آن، پژوهشگر باید اندکی کتاب را با دقت انتخاب کند و بطور عمیق بخواند و چند نمونه دادههای آماری را با حوصله تعبیر و تفسیر کند. (کیوی و همکاران، ۱۳۸۵)
روشهای کتابخانهای در تمامی پژوهشات علمی مورد استفاده قرار میگیرد، ولی در بعضی از آنها در بخشی از فرایند پژوهش از این روش استفاده میشود و در بعضی از آنها موضوع پژوهش از حیث روش، ماهیتاً کتابخانهای است و از آغاز تا انتها متکی بریافتههای پژوهش کتابخانهای است.
در پژوهشاتی که ظاهراً ماهیت کتابخانهای ندارند نیزپژوهشگران ناگزیر به استفاده از روشهای کتابخانهای در پژوهش خود هستند. در این گروه پژوهشات، پژوهشگر باید ادبیات و سوابق مسئله و موضوع پژوهش را مطالعه کند. در نتیجه باید از روش کتابخانهای استفاده کند و نتایج مطالعات خود را در ابزار مناسب اعم از فیش، جدول و فرم، ثبت و نگهداری نماید و در پایان کار نسبت به طبقه بندی و بهره برداری از آنها اقدام کند. (حافظ نیا، ۱۳۸۶، ۱۶۴)
آشنایی با افکار و آثار جدید و قدیم متفکرین به پژوهشگر کمک میکند که افق اندیشههایش را بگستراند و از مرز تعبیرهای کهنه و زمان باخته فراتر برود و چنین معرفتی استعداد و دید انتقادی را در پژوهشگر پرورش میدهد و او در زندگی اجتماعی چیزهایی میبیند که دیگران نمیبینند، معانی را در مییابند که دیگران در نمییابند و لذا پرسشهایی را مطرح میکنند که از مخیلهی دیگران نمیگذرد. (کیوی و همکاران، ۱۳۸۵)
در این پژوهش نیز برای جمع آوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش از مطالعات کتابخانهای به طور گسترده ای استفاده شده است. این مطالعات شامل بررسی پایان نامهها و پژوهشهای موجود و مرتبط با موضوع، مقالات و کتب لاتین و فارسی مرتبط، مجلات علمی و همچنین از اینترنت برای دستیابی بهیافتهها و اطلاعات جدید بوده است
۲-۷-۳ مصاحبه[۱۷۹]
این ابزار گردآوری دادهها، امکان برقراری تماس مستقیم با مصاحبه شونده را فراهم میآورد و با کمک آن میتوان به ارزیابی عمیق تر ادراکها، نگرشها، علایق و آرزوهای آزمودنیها پرداخت. از سوی دیگر مصاحبه ابزاری است که امکان بررسی موضوعهای پیچیده، پی گیری پاسخها یا پیداکردن علل آن و اطمینان یافتن از درک سؤال از سوی آزمودنی را فراهم میسازد.
برای آنکه مصاحبه دارای کارایی بوده و در رسیدن به هدفهای پژوهش به پژوهشگر یاری نماید، توجه به نکات زیر ضروری است:
ایجاد جوی دوستانه
توجه و علاقه مصاحبه گر
نظم در ارائه سؤالها
نشان ندادن عکس العمل به پاسخهای آزمودنی
مطرح کردن سؤالها به شیوه مشابه در طول مصاحبه. (سرمد و همکاران وهمکاران، ۱۳۸۴)
باتوجه به مطالب بیان شده در این پژوهش، برای اطمینان در انتخاب مدل و عوامل مشخص شده در آن، مصاحبه ای با تعداد اندکی از خبرگان و اندیشمندان صنعت صورت گرفت تا در انتخاب مدل و عوامل اطمینان لازم را کسب شود.
۳-۷-۳ پرسشنامه
پرسشنامه عبارت است از مجموعهای از پرسشها که به صورت باز یا بسته (دارای مقیاس) طراحی شده اند تا وضعیت نگرش افراد نسبت به یک واقعیت از طریق آن ارزیابی شود؛ تکمیل آن میتواند به طریق مراجعه شخصی، پستی و یا تلفنی صورت پذیرد. کاربرد پرسشنامه معمولاً در مطالعات پیمایشی غیر حضوری است. یک پرسشنامه را نباید همچون فهرستی از پرسشها در نظر گرفت و باید در طراحی یک پرسشنامه به چهار جنبه توجه کرد:
الف: گزینش محتوای سؤالها
ب: انواع سؤالها
ج: ساختاز نگارشی پرسشها
د: انتخاب سؤال (خاکی، ۱۳۸۳)

این را هم حتما بخوانید :
شناسایی و اولویت بندی عوامل حیاتی موفقیت در صنعت روانکارهای ایران- قسمت ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.