بررسی و ارزیابی ترافیک و حمل و نقل شهری با توجه به نیازهای معلولان و جانبازان در سه محدوده مرکز شهر، پارک ملت و پارک جنگلی آبیدر در شهر سنندج
ارائه دهنده مقاله: عرفانی نسب[۱]
نویسنده دوم مسلم رستمی[۲]
ایمیل
چکیده:
معلولیت به مثابه پدیدهای زیستی و اجتماعی واقعیتی است که تمام جوامع، صرف نظر از میزان توسعه یافتگی اعماز کشورهای صنعتی و غیر صنعتی با آن مواجه هستند. ارزیابی فضاهای عمومی با توجه به نیازهای معلولان و جانبازان و برنامه ریزی برای آن، یکی از ضروریات هر جامعه، بخصوص جامعه ماست که بعد از جنگ تحمیلی با جمع کثیری از جانبازان و معلولان مواجه شده است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی و ارزیابی ترافیک و حمل و نقل شهری با توجه به نیازهای معلولان و جانبازان با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده ۱۹۵ پرسشنامه با اطلاعات کامل تکمیل گردیده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیهها از همبستگی پیرسون استفاده شد. همچنین برای ارزیابی و رتبه بندی مناطق نمونه از مدل تصمیم گیری (Topsis)، استفاده گردید.
یافته های نهایی پژوهش نشان می دهند در شهر سنندج نا مناسب بودن وضعیت پیاده روها و ازدحام و شلوغی دست فروش ها، مغازه دارها، مبلمان شهری به عنوان مهمترین مشکل در بحث ترافیک از نظر معلولان و جانبازان برشمرده شده و پس از آن، مناسب نبودن وسایل حمل و نقل عمومی و عدم دسترسی به آنها عنوان شده است. با استفاده از مدل (topsis)، مشخص گردید که وضعیت ترافیک در مناطق مورد ارزیابی به ترتیب ( ۱≤ ۰٫۳۲۰≥۰)، (۱≤ ۰٫۳۴۲≥۰) (۱≤ ۰٫۸۲۰≥۰) نامطلوب بوده است.
واژگان کلیدی: برنامه ریزی شهری، ترافیک شهری، معلولان و جانبازان، سنندج، مدل تصمیم گیری Topsis.
nvestigationand evaluationof urbantraffic and tran sportation needs of the disabledand war invalids, according to three range sdowntown, Mellat parkand Abidar forest parkof Sanandaj

Presenter: fatemeh erfaninasab[3]
The secondauthor: Dr. moslem rostami[4]
E-mail: [email protected]

Abstract
Disability as a social and biological phenomenon, is a fact that all communities, regardless of the level of development, both industrialized and non-industrialized countries are faced with them.
Evaluation of public spaces according the needs of disabled and war invalids and planning for them is one of the necessaries of any society, especially in our society, then after war confronted with a large number of disabled and war invalids. The present study aimed to investigate the evaluation of urban traffic and transportation, according to the needs of disabled and war invalids using simple random sampling, 195 questionnaires were completed with information. Toanalyze the data and testhypo theses Haaz· hmbstgy Pearson. The prototype model for evaluating the classification decision Vrtbh (Topsis), were used.
Research findings show that in City of inappropriate crowding the sidewalks and street vendor, the shop owners, urban furniture as the most important traffic goes and war invalids viewpoint enumerated and subsequently, lack of adequate public transportation and lack of as is available to them. Using the model (topsis), it was determined that the traffic condition in the area of ​​assessment, respectively (1≤ ۰٫۳۲۰≥۰), (۱≤ ۰٫۳۴۲≥۰) (۱≤ ۰٫۸۲۰≥۰) were unfavorable.
Key words: urban planning, urban traffic, war invalids and disabled, Sanandaj City, Decision model of Topsis.
مقدمه:
طرح مسئله:
معلولیت و ناتوانی پدیده ای است که با زندگی بشر گره خورده و بخش جدا ناپذیر زندگی اوست . به طوری که انسان به دلایلی چون بیماری، حادثه، رسیدن به دوران سالمندی یا شرایط خاص زندگی آن را به صورت دائم یا موقت تجربه می کند . در این راستا مشکلات حضور معلولین در جامعه و مشارکت کامل آنها در فعالیت های اجتماعی به دلیل وجود انواع موانع فیزیکی و معماری در سطح محیط های عمومی و در نتیجه قابل دسترس نبودن آنها ، از مهمترین دغدغه ها و نگرانی های فراروی افراد معلول و خانواده آنان و سازمان های متولی است (برجیان و جغتایی، ۱۳۸۸).
از آنجا که مشارکت حداکثری افراد هر جامعه در عرصه های مختلف اجتماعی نقش بسیار مهمی در توسعه پایدار آن جامعه خواهد داشت لذا فراهم کردن زمینه های حضور آحاد آن جامعه و رفع یکسری موانع محیطی که ممکن است در کاهش حضور اجتماعی آنان تاثیر گذار باشد از اهمیت خاصی برخوردار است که از آن جمله میتوان به مناسب سازی محیط های شهری برای مشارکت و حضور فعال معلولین و افراد با نیازهای ویژه که اتفاقا جمعیت قابل توجهی از اجتماع انسانی هر جامعه را نیز تشکیل می دهند اهمیت ویژه ای خواهد داشت و می توان گفت استفاده از این سرمایه انسانی دستیابی به اهداف چشم انداز ایران۱۴۰۰ را تسهیل خواهد کرد. جدا از افراد دارای معلولیت و ناتوانی، طیف گسترده ای از آحاد جامعه مانند زنان باردار، کودکان، مادرانی که با کالسکه کودکان خود را جابجا می کنند، سالمندان و افرادی که دچار عارضه هایی چون رماتیسم، مشکلات قلبی و فرسایش مفاصل اند با موانع فیزیکی و معماری در محیط های عمومی مواجه هستند و در نتیجه، قاطعانه میتوان گفت توسعه و ایجاد محیط های مناسب سازی شده و قابل دسترس برای همه آحاد جامعه یک امرکاملا لازم و ضروری است(برجیان و جغتایی ، ۱۳۸۸).
معلولیت به مثابه پدیده ای زیستی و اجتماعی، واقعیتی است که تمام جوامع صرف نظر از میزان توسعه یافتگی ، اعم از کشورهای صنعتی و غیر صنعتی با آن مواجه هستند . ارزیابی فضاهای عمومی با توجه به نیاز معلولین و جانبازان و برنامه ریزی جهت آن، یکی از ضروریات هر جامعه به خصوص جامعه ما که بعد از جنگ تحمیلی با جمع کثیری از جانبازان و معلولین مواجه است می باشد (افراسیابی راد و همکاران، ۱۳۸۹ : ۱۰۳).
مناسب سازی فضاهای شهری بویژه ت
رافیک شهری ، بستر کالبدی در جهت رسیدن به فرصت های برابر همه افراد و اقشار جامعه به منظور تحرک و جابجایی در سطح شهر و دسترسی هر فرد به تمامی فضاهای شهری ، از ضروریات رشد و توسعه جامعه می باشد (تقوایی و مرادی ،۱۳۸۴ : ۹) .
در کشورهای مختلف دنیا از جمله کشور ما ، معلولین به دلیل عدم دسترسی به فضاهای شهری به ویژه به دلیل نامناسب بودن سیستم حمل ونقل عمومی و ترافیک از بسیاری فرصت های اجتماعی و اقتصادی موجود در جامعه مدنی محروم گشته اند. بنابراین، از این طریق بسیاری نیاز های اساسی معلولین از قبیل دسترسی و تحرک آنان به دلیل نامناسب بودن ترافیک شهری نادیده گرفته می شود(افراسیابی راد و همکاران، ۱۳۸۹ : ۱۰۳).
در شهر سنندج نیز متاسفانه فضاها و مبلمان شهری و مسیرهای عبور و مرور و همچنین سیستم حمل ونقل عمومی شهر به هیچ عنوان مناسب افراد دارای معلولیت، بخصوص معلولین جسمی _ حر کتی نمی باشد که این امر بسی جای تامل دارد .
شهر سنندج از نظر طبیعی محصور بین کوهها و تپه ها می باشد و به دلیل توپوگرافی خاص و ناهمواری های زیاد سطح شهر از نظر طبیعی دارای مشکلاتی است. از طرفی شرایط نامساعد جوی و تعداد روزهای یخبندان وضعیت عبور ومرور به خصوص برای عابرین پیاده را با سختی و دشواری همرا ه می سازد.
درشهر سنندج با توجه به کوهستانی بودن منطقه و وضعیت توپوگرافی، شهر از حداقل امکانات و شرایط مناسب معابر و فضای عمومی برخوردار است که این شرایط مستلزم توجه هر چه بیشتر سازمان های مسول در این زمینه است (خلیلی و همکاران،۱۳۸۶) .
به عنوان مثال در بعضی از خیابان های سنندج مناسب سازی پیاده روها جهت تردد نابنایان انجام شده ولی همین مناسب سازی نیز با موانع بسیاری روبرو بوده است که کارایی لازم و بهینه را ندارد ؛ به همین علت قبل از انجام این گونه پروژه ها باید مطالعات کامل و جامعی در زمینه وجود موانع طبیعی (ژئومورفولوژیکی) و مصنوعی انجام پذیرد .
بطورکلی در این تحقیق ارزیابی و مناسب سازی ترافیک و سیستم حمل ونقل عمومی شهر سنندج جهت استفاده بهینه معلولان و جانبازان مورد بررسی قرار گرفته ، که این مسئله اشاره ایست به یکی از پراهمیت ترین مسائل اجتماعی امروز که در کلیه کشورهای جهان مورد توجه می باشد .
اهمیت و ضرورت پژوهش:
یکی از مهمترین مشکلات فضاهای شهری کشور، نامناسب بودن فضاهای آنها در ارتباط با اشخاص دارای معلولیت میباشد که این مهم در هر دو مورد کالبدی و رفتاری قابل ملاحظه میباشد. اولی ناشی از نتایج برنامه ریزی شهری غیرصحیح و اقدامات عملی شهرسازانه و دومی پیامد اجتماعی _ فرهنگی ناشی از آن است (اقبالی، ۱۳۸۵: ۱).
آن بخش از جامعه که به سبب ناتوانی جسمی – حرکتی، عملاً استفاده از فضاهای شهری محروم گشته است، علت را نه در «معلول بودن شهر» بلکه در «معلول بودن خویش» جستجو میکند و خود را از نزدیک شدن به این فضاهای شهری باز میدارد (قائم، ۱۳۶۷: ۱) .
آنچه در دانش برنامهریزی شهری برای فضاهای شهری ارزش میباشد نقش اجتماعی و تعاملی است که این فضا در زندگی جمعی شهروندان ایفا میکند (پاکزاد، ۱۳۸۳: ۹) . پس با طراحی مناسب فضاهای شهری بویژه بخش ترافیک، میتوان با معلولان در تعامل اجتماعی بیشتر بود . مناسب ساختن سیستم حمل و نقل، میتواند از اقدامات مهمی باشد که مشارکت هر چه بیشتر معلولان در فعالیتهای اجتماعی و حضور در فضاهای شهری را برای آنان تضمین میکند . تأمین شرایط زندگی از مهمترین عوامل جذب معلولین در جامعه به شمار میرود (تاجالدینی و موسوی، ۱۳۸۵: ۳) که این مهم تنها از طریق مناسبسازی ترافیک شهری امکانپذیر میباشد .
سازگار ساختن فضاهای شهری با نیازهای افراد معلول در واقع بازگرداندن آنان به اجتماع است. با مناسب سازی سیستم حمل و نقل شهری و مشارکت تمام اقشار جامعه در تأمین منابع مادی و مالی، موجب گسترش خدمات اجتماعی و بهبود امکانات اقتصادی میشود و این امر بهویژه برای اشخاص معلول از اهمیت ویژهای برخوردار است (حناچی، ۱۳۸۳: ۱۴) .
اهداف پژوهش:
این تحقیق علاوه بر غنا بخشیدن به مطالعات موجود در زمینه جغرافیا و برنامهریزی شهری اهداف زیر را دنبال می کند :
– ارزیابی ترافیک شهری ونیازهای معلولان وجانبازان با استفاده از مدل تصمیم گیری topsis
– بررسی و ارزیابی ترافیک و سیستم حمل و نقل شهری سنندج با توجه به نیازهای معلولین و جانبازان
– میزان رضایتمندی معلولان و جانبازان از سیستم حمل و نقل عمومی شهری در فضاهای مورد مطالعه
بررسی و ارزیابی فضای شهری سنندج با توجه به نیازهای معلولین و جانبازان

این را هم حتما بخوانید :
دسترسی به منابع مقالات :تحلیلی بر تغییرات کاربری اراضی در شهرداریهای کلانشهر تبریز- قسمت ۱۸

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir