شبکه های اجتماعی آنلاین / سرمایه اجتماعی برون گروهی

مای اسپیس، فیس بوک و استحکام پیوندهای اینترنتی : شبکه های اجتماعی آنلاین و سرمایه اجتماعی برون گروهی

ادکینز(۲۰۰۹)

۳

۳-۲ مبانی نظری :
این تحقیق مشتمل بر دو بخش است. بخش اول به انتخابات بعنوان یک امر سیاسی یا به عبارت دیگر به متغیر مستقل این پژوهش اختصاص دارد. در بخش دوم به سرمایه اجتماعی درون وبرون گروهی در فضای مجازی بعنوان متغیر وابسته این پژوهش پرداخته می شود.
الگو ها و ساختار های رفتار اجتماعی مردم در میان ملل گوناگون، در شرایط و مقاطع مختلف، تغییر می کنند و هر رفتار ویژه با توجه به معیار ها و عوامل متعدد فرهنگی، اجتماعی ، سیاسی و حتی اقتصادی در دوره زمانی خاصی متجلی می شود. مجموعه رفتارهای سیاسی مردم، بخش مهمی از زندگی فردی و اجتماعی آنان را تشکیل می دهد و رفتار انتخاباتی، یکی از بارزترین جلوه ها ی رفتار سیاسی مردم در میان همه جوامع و ملتهاست.
شکل گیری رفتار انتخاباتی مردم در هر دوره از انتخابات، از یک سو تحت تاثیر فعالیتهای ترویجی (و از جمله انتخابات) و از دیگر سو متاثر از عوامل و متغیر های دیگری همچون شاخصهای فرهنگی ، جمعیت شناختی، اقتصادی، همچنین ماهیت و دامنه آرزوها و خواسته های رای دهندگان و هویت دینی و ملی آنان است.
مشارکت انتخاباتی به مثابه یکی از انواع مهم مشارکت سیاسی ، جایگاه ویژه ای در مباحث جامعه شناسی سیاسی به طور عام، و جامعه شناسی انتخابات به طور خاص دارد. در این میان تحلیل رفتار انتخاباتی یکی از کارویژه های اساسی جامعه شناسی سیاسی انتخابات است که صاحب نظران و پژوهشگران با مطالعه انتخابات گوناگون به خصوص در جوامع غربی ، توانسته اند الگوها و نظریه های متعددی در تحلیل رفتار انتخاباتی در حوزه های جامعه شناسی سیاسی، اقتصاد سیاسی و روانشناسی سیاسی به دست آورند.
از دیدگاه جامعه شناسی سیاسی رفتار انتخاباتی ناشی از عضویت و تعاملات گروهی و ساختی و تاثیر شرایط اجتماعی بر کارکرد های متعین قدرت است و الگوهای آن از این زوایه تبیین می شود . بر پایه نگاه جامعه شناختی به رفتار سیاسی می توان آن را از زاویه روابط حزبی مشارکت و نگرش جمعی و رابطه یابی طبقه و پایگاه اجتماعی با دولت و قدرت سیاسی دنبال کرد.
از دیدگاه جامعه شناسی سیاسی، همچنین متغیر هایی از قبیل سن، جنس، محیط خانوادگی، گروه همسالان، طبقه ، نژاد، قومیت، ملیت، تبلیغات، شرایط تاریخی، فرهنگی، جمعیتی و شرایط اکولوژیک جامعه بر رفتار انتخاباتی تاثیر گذارند در واقع مطالعه این متغیر ها در قالب ساخت های اجتماعی است که معرف انگیزش های اجتماعی رای دهندگان در جهت گیری های سیاسی و بروز رفتار انتخاباتی آنان می شود(دارابی،۲:۱۳۸۸).
رفتار انتخاباتی از دیدگاه اقتصاد سیاسی، مبتنی بر الگوهای عقلانی رفتاری و عمل انتخاب سیاسی، و تابع آزادی اراده و اختیار انسانی است. از این دیدگاه رای دهندگان غالبا به طرح ها عقاید و برنامه های نامزدها و احزاب توجه دارند وبه شکلی معقول دست به انتخاب زده و برنامه هایی را انتخاب می کنند که بیشترین منافع را برایشان در بر داشته باشد یعنی رفتار انتخاباتی با محاسبه عقلانی سود و زیان (هزینه و فایده) صورت می گیرد و رای دهنده در صورت احساس زیان یا ضرر در انتخاب معامله سیاسی خود را فسخ می کند. و با احساس مطلوب نبودن منتخب یا منتخبان خود، برای دور بعدی آنان را بر نمی گزیند(همان:۳).
از دیدگاه روان شناسی اجتماعی رفتار انتخاباتی پدیده ای روانشناختی – اجتماعی است که حکایتگر نوعی عمل سیاسی است . اصولا این رفتار خاستگاه خانوادگی دارد و به صورت ارثی از فردی به فردی و نسلی به نسلی دیگر منتقل می شود.
از منظرروان شناسی اجتماعی مهم ترین متغیر تبیین کننده رای سیاست افراد در بستگی حزبی رای دهندگان خلاصه می شود. در این نگرش رای دهنده به همبستگی و پیوند حزبی خود رای می دهد بنابراین و ابستگی به احزاب سیاسی گروههای سیاسی و نیز نامزدهای انتخاباتی بازتاب پیوند و علاقه عاطفی و احساسی است که غالبا خانواده و محیط به فرد القا می کند، از این رو وابستگی حزبی عامل تعیین رفتار ثابت انتخاباتی در طول زمان است که در سوابق خانوادگی ریشه دارد و با گذر زمان و افزایش سن فرد در این گرایش تقویت و تثبیت می شود.
صاحب نظران عرصه رفتار انتخاباتی، تا کنون چارچوب نظری استواری برای مطالعه این نوع مشارکت سیاسی (رفتار انتخاباتی) نیافته اند. ولیکن تا کنون در مجموع از سه الگوی جامعه شناختی سیاسی، اقتصاد سیاسی و روان شناسی سیاسی و نیز هفت دید گاه کارکردگرایی، مبادله، انتخاب عقلانی اصلاح شده، مکتب مطا لعاتی شیکاگو، دیدگاه شناختی و دیدگاه اینگلهارت در بررسی رفتار رای دهی شهروندان بهره گرفته اند.(دارابی،۷۳:۱۳۸۸)
۱-۳-۲ الگوی جامعه شناختی سیاسی
از زمانی که پایه های قدرت سیاسی در حوزه جوامع استقرار یافته است، مداخله مردم در تصمیم گیری های سیاسی تحت عنوان مشارکت سیاسی، به مثابه متغیری مهم در روند پویایی جوامع مورد توجه و تامل جدی قرار گرفته است. جامعه شناسی سیاسی نیز با استفاده از رویکردهای طرح شده در این رشته در پی تشخیص بسترهای اجتماعی مشارکت ساز و تبیین و تفسیر چگونگی مشارکت سیاسی، به خصوص در قالب رفتار انتخاباتی در جوامع مختلف برآمده است(دارابی،۴۵:۱۳۸۸).
جامعه شناسی سیاسی به مقوله هایی نظیر قدرت،سیاست و به خصو

این را هم حتما بخوانید :
بررسی تاثیر مدیریت دانش (KM) بر موفقیت مدیریت ارتباط مشتری (CRM) اثرات عوامل ...

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

ص دولت توجه دارد در حالیکه جامعه شناسان حول محور جامعه و نیروهای اجتماعی طرح بحث می کند(نقیب زاده،۴۷:۱۳۷۹).
مشارکت سیاسی، به خصوص در قالب رفتار انتخاباتی، به مثابه یکی از مباحث جامعه شناسی سیاسی، قدمت چندانی ندارد. هرچند نظریات جامعه شناسی به طور مشخص به موضوع مشارکت سیاسی نپرداخته است، از آنجا که تحلیل رفتار انتخاباتی نیازمند شناخت زمینه ها است ودیدگاه های طرح شده در جامعه شناسی به شناسایی بسترها پرداخته و متغیرهای متفاوتی را در تبیین و تفسیر فعالیت های نیروهای اجتماعی بیان کرده است، به صورت غیر مستقیم، در تصویر سازی واقعیت مشارکت سیاسی در فرآیند انتخابات سودمند است(دارابی،۴۶:۱۳۸۸).
در ذیل الگوی جامعه شناختی سیاسی دو نظریه کارکردگرایی و مبادله مطرح می گردد، که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد ؛
۲-۳-۲ دیدگاه کارکرد گرایی[۲۲]:
اگر دیدگاه سیستمی را در بررسی جامعه و سیاست بپذیریم، از نگاهی غایت-محور، هدف از مشارکت سیاسی در قالب رفتار انتخاباتی، حفظ و بقای نظام سیاسی است؛ زیرا با مشارکت سیاسی، پایه های اجتماعی قدرت تقویت و مستحکم و از بروز بحران نفوذ در سیستم جلوگیری می شود. به این ترتیب، فرمانهای حکومتی برای اجرای با مقاومت چندانی روبه رو نخواهد شد و خواسته های شهروندان از طرق مختلف و به صورت های مناسب مورد توجه تصمیم گیرندگان حکومتی قرار می گیرد. این دید گاه که به کارکرد گرایی شهرت دارد، از تاثیر گذارترین گرایش ها در حوزه جامعه شناسی سیاسی است. در واقع، رویکرد کارکرد گرایی در جامعه شناسی سیاسی، تلفیقی از دو دیدگاه کارکردگرایی و نظریه سیستمی است.
در مجموع، می توان پذیرفت که دیدگاه کارکردگرایی رهیافتی کلان برای بررسی پدیده های اجتماعی و به خصوص مسئله انتخابات به دست داده است(اسکیدمور،۱۳۹:۱۳۷۲).
از نظر کارکردگرایان، نظام ارتباطی کار آمد پیش نیاز هر نوع نظام اجتماعی است. عناصر سازنده این نظام عبارت اند از زبان و راه های ارتباطی. آشکار است که اگر افراد نتواند با یکدیگر ارتباط و کنش متقابل برقرار کنند تشکیل هیچ جامعه ای امکان پذیر نخواهد بود. چنانچه مشارکت سیاسی، به خصوص برگزاری انتخابات، را به مثابه یکی از راهکارهای ارتباطی نمادین برای برقراری کنش متقابل میان مردم و مسئولان بدانیم، ماهیت این نیاز اجتماعی بیشتر روشن می شود(ریتزر،۱۴۵:۱۳۷۴).
در دید گاه کارکرد گرایی چند مفهوم مرکزی وجود دارد که در اینجا با در نظر گرفتن موضوع مورد مطالعه، یعنی رفتار انتخاباتی به مثابه یکی از اشکال مشارکت سیاسی، به توضیح هر یک می پردازیم :
۱-۲-۳-۲ کارکرد(فونکسیون)[۲۳]:
کارکرد در این دیدگاه به تناسب میان مشارکت سیاسی با قواعد رفتاری موجود در جامعه(فرهنگ سیاسی) اشاره دارد. به عبارت دیگر آیا فرهنگ سیاسی جامعه تسهیل کننده رفع نیازها و دستیابی به اهداف مشارکت سیاسی است یا مانعی در راه رسیدن به آن به شمار می آید.
مرتون بعنوان نظریه پرداز متاخرکارکردگرایی با مطرح کردن مفاهیم کارکردهای آشکار و پنهان و پیامدهای پیش بینی نشده، به رشد و توسعه این دیدگاه کمک شایانی کرده است. در دیدگاه مرتون کارکردهای آشکار آنهایی اند که با قصد قبلی صورت می گیرند، مفهوم کارکردهای پنهان با مفهوم پیامدهای پیش بینی شده بی ارتباط نیست. کنش ها هم پیامدهای نیت مند دارند و پیامدهای غیر نیت مند. گرچه هر کس به پیامد های نیت مند کنش خود آگاهی دارد، اما برای کشف پیامدهای غیر نیت مند، یه دلیل جامعه شناختی نیاز است.
با استفاده از نظر مرتون، می توان گفت، مشارکت سیاسی انتخاباتی برای جامعه کارکرد آشکار و پنهان و پیامد های پیش بینی نشده دارد. مشارکت سیاسی انتخاباتی همواره دارای سه جز جدا نشدنی است : انتخاب شوندگان، انتخاب کنندگان و برگزارکنندگان(توسلی،۲۳۳:۱۳۷۰).
الف) کارکردهای آشکار
از بعد انتخاب شوندگان :
گزینش برای تصدی گری پست سیاسی ؛
کسب قدرت و مشروعیت برای تحت تاثیر قرار دادن خط مشی های سیاسی حکومت بر اساس عقاید و نظریات خود
ازبعد انتخاب کنندگان :