مقالات و پایان نامه ها

پایان نامه شیوه های مدیریت زنجیره تأمین وبهبود عملکرد سازمانی) مدل الماس پورتر

دانلود پایان نامه

) مدل الماس پورتر

مدل الماس پورتر در جواب به این سئوال می باشد که : چرا برخی از کشورها در صحنه رقابت بین المللی موفق می شوند و برخی دیگر خیر ؟

پورتر[1] مدل الماس را با مطالعه عملکرد رقابتی 10 کشور توسعه یافته ارائه کرد . پورتر در اين مدل همانگونه که در شکل نيز مشخص شده است، رقابت‌پذيري را حاصل تعامل و برهمکنش چهار عامل اصلي مي‌داند:
1. مناسب بودن عوامل تولید

  1. شرايط تقاضا

3.صنايع وابسته و پشتیبانی

  1. راهبرد ، ساختار و وضع رقابتی شرکت ( شقائی و مرادی ، 1384،ص20 و کیگان ،1383).
    به اعتقاد «پورتر» ، اين فاکتورهاي چهارگانه به صورت متقابل بر يکديگر تاثير دارند و تغييرات در هر کدام از آنها مي‌تواند بر شرايط بقيه فاکتورها مؤثر باشد.چهار گروه خصوصیات ملی در ایجاد مزیت رقابتی برای شرکتهای یک کشور نقش اساسی دارند . این چهار خصیصه الماس ملی[2] را تشکیل می دهند که اگر این چهار عامل مشخص شده در شکل به صورت موثر با هم ترکیب شوند ، می توانند موفقیت شرکتهای موجود در یک کشور را در بازارهای بین المللی تضمین کنند در تشریح این مدل عوامل آن عبارتند از (کیگان ،1383).

[1] PORTER

[2] NATIONAL DIAMOND

.مناسب بودن عوامل تولید :

در ساده ترین شکل عوامل تولید عبارتند از زمین ، کار ، منابع طبیعی ، سرمایه و زیر ساختارها . عواملی که در داخل کشور ایجاد می گردند نسبت به آنهائی که بصورت طبیعی وجود دارند از اهمیت بیشتری برخوردار می باشند . عوامل تولید را می توان به عوامل تولید ابتدائی مانند نیروی کار ساده یا عوامل تولید پیشرفته مانند نیروی انسانی تحصیل کرده و زیر ساختار ارتباطات پیشرفته طبقه بندی کرد . وجود عوامل تولید ابتدائی منجر به ایجاد مزیت رقابتی پایدار بین المللی نمی شود . عوامل تولید پیشرفته که منجر به مزیت رقابتی پایدار میشود کمیاب تر هستند و جهت ایجاد آن به سرمایه گذاری مداومی نیاز است(باقری ، 1391،ص21)

  1. شرایط تقاضا : ماهیت تقاضا یک کشور برای کالاها و خدمات یک شرکت یا صنعت مهم می باشد ، زیرا شرایط و ویژگیهای تقاضای داخلی می تواند نقش موثری را در موفقیت یا عدم موفقیت شرکت های صنعت در بازار های جهانی داشته باشد . ضمن اینکه تقاضای داخلی از طریق تاثیر روی اقتصاد می تواند پویائی صنعت را از طریق ایجاد و تعمیق اثربخشی یا ثبات ارتقاء نماید . سه ویژگی تقاضا در یک کشور برای کسب مزیت رقابتی مهم است که عبارتند از : ترکیب تقاضای داخلی ، اندازه و الگوی رشد تقاضای کشور و مکانیزم های انتقال ترجیحات ملی به بازارهای خارجی .
  • ترکیب تقاضای داخلی : این عامل معین می کند که چگونه شرکتها ، نیازهای خریداران را درک می کنند و به آنها پاسخ می دهند . مزیت رقابتی وقتی حاصل میگردد که تقاضا در یک کشور به شرکتهای ملی ( در مقایسه با رقبای خارجی ) تصویر بهتری از نیازهای خریداران ارائه می کند .
  • اندازه و الگوی رشد بازار داخلی : اگر ترکیب تقاضای داخلی پیچیده و نشان دهنده تقاضای خارجی باشد ، این خصوصیت از اهمیت ویژه ای برخوردار است . در صورتی که تقاضای داخلی نشان دهنده تقاضای خارجی باشد و شرکت ها تنها خود را متعهد به تامین نیازهای بازارهای ملی ننمایند ، وجود برنامه ها و تسهیلات تولیدی بزرگ در رقابت جهانی یک مزیت می باشد . رشد سریع بازارهای محلی به شرکتها انگیزه لازم برای سرمایه گذاری و احداث تسهیلات تولیدی بزرگ را می دهد(باقری ،1391،ص22) .
  • مکانیزم انتقال به بازارهای خارجی : از ابزارهایی که توسط آن ، تقاضای داخلی کشور ، خدمات و کالاهای تولیدی را به بازار های خارجی هدایت می نماید ، سومین جنبه شرایط تقاضا است . موضوع بررسی در این جا آن است که آیا افرادی که به خارج مسافرت می کنند ، در آنجا متقاضی کالاها و خدمات کشور خود هستند یا خیر .
  1. صنایع وابسته و پشتیبانی : وجود صنایع رقابتی بین المللی در زمینه های وابسته با جهت پشتیبانی مستقیم از سایر صنایع ، ممکن است به یک شرکت مزیت رقابتی اعلا کند . صنایع عرضه کننده محصولات رقابتی در سطح بین المللی داده های لازم را به صنایع مرتبط عرضه می کنند که می تواند از لحاظ نوآوری های مرتبط با فن آوری ، قیمت و کیفیت باعث افزایش توان رقابت بین المللی شود .وقتی که صنایع وابسته رقابتی در یک کشور وجود داشته باشد ، مزیت های مشابهی به وجود می آید . در این صورت فرصت ها جهت هماهنگی و سهیم شدن در فعالیت های زنجیره ارزش ایجاد می شود .
  2. راهبرد ، ساختار و وضع رقابتی شرکت : اهداف ، استراتژی ها و روش های سازماندهی شرکت ها در کشورهای مختلف متفاوت است . مزیت شرکت های ملی از سازگاری بین عناصر فوق و منابع مزیت رقابتی ایجاد شده و در فرایندهای نوآوری و رقابت جهنی نقش مهمی را ایفا می کند . زیرا تفاوت در روش های مدیریتی ، ساختارها و استراتژی ها و فرایند سازمانی ، مزیت و عدم مزیت هایی را در انواع مختلف صنایع ایجاد می کند که در موضوع مزیت رقابتی بسیار حائز اهمیت بوده و باید مورد توجه قرار گیرد . ضمن این که ماهیت و الگوی رقابت داخلی یکی از قدرتمندترین تاثیرها را بر روی مزیت رقابتی دارد . رقابت داخلی موثر سالم و رشد یابنده باعث پویایی بیشتر صنعت شده و فشارهای مداومی را برای تخصیص و استفاده بهینه از منابع ، بهبود و ارتقاء نوآوری و استانداردهای صنعت بر شرکت ها و بنگاه ها وارد می کند که نتیجه آن افزایش مستمر کیفیت ، بهبود مداوم محصولات و خدمات ، عرضه محصولات جدید ، پاسخگویی مطلوب تر به مشتری و … خواهد بود . نکته بسیار مهم دیگر این است که این چهار عامل با یکدیگر تعامل پویا داشته و ضمن تاثیرگذاری بر یکدیگر از همدیگر نیز تاثیر می پذیرند و از این طریق می توانند بر مزیت رقابتی شرکت های ملی تاثیر بگذارند(باقری ،1391،ص23).

2-3-5) سایر عوامل موثر بر الماس ملی

2 عامل دیگر که در مدل پورتر جهت ارزشیابی مزیت رقابتی ملی باید مورد توجه قرار گیرد “شانس” و “نقش دولت” می باشد.

1.شانس : شانس عبارت است از اتفاقاتی که خارج از کنترل شرکتها ، صنایع و معمولا” دولت ها قرار دارند . عواملی که نقش عمده ای را در ایجاد شانس ایفا می نمایند عبارتند از : جنگ و وقایع پس از آن ، پیشرفت فناورانه عمده ، تغییرات ناگهانی عمده در هزینه های عوامل ( مانند بحران انرژی ) ، تغییرات شدید در نرخ ارز ، و … . شانس از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا موجب میگردد تا ملت ها و شرکتهائی که فاقد مزیت رقابتی لازم هستند رشد کنند وقتی رهبری صنعت را در دست می گیرند .شانس می تواند باعث تغییر شرایط الماس ملی شود .

  1. نقش دولت : با این که اغلب گفته می شود که دولتها نقش تعیین کننده ای در ایجاد مزیت رقابتی در سطح ملی ایجاد نمی نمایند ، اما در حقیقت این طور نیست ، آنها نفوذ مستقیمی بر روی عوامل تعیین کننده دارند . دولت بطور غیرمستقیم از طریق سیاستهای پولی و مالی و به طور مستقیم به عنوان خریدار عمده کالاها و خدمات بر روی شرایط تقاضا اثر می گذارند . دولت به عنوان سیاست گذار موضوعات کارگری ، آموزش ، تشکیل سرمایه ، منابع طبیعی و استانداردهای کالا بر روی منابع اثر می گذارند . دولت با توجه به نقشش به عنوان تنظیم کننده بازرگانی ، بر روی رقابت و محیط رقابتی اثر می گذارد ، به عبارت دیگر دولت می تواند مزیت رقابتی را بهبود بخشد و یا آن را کاهش دهد اما نمی تواند نسبت به ایجاد آن اقدام نماید . ( کیگان ، 1380 )
دانلود پایان نامه
92