۲-۲۶-۱- عوامل خارجی یا غیرقابل کنترل یا عوامل برون سازمانی

به عواملی گفته می شه که از خارج بر سازمان اثر می گذارن و تحت اختیار افراد و مدیران درون سازمان نیستن. یعنی مدیریت سازمان قادر نیس در کوتاه مدت اون ها رو تحتِ کنترل در آورد و یا بر اون ها اثر گذارد. ناچار سازمان باید خود رو با تغییرات اون ها منطبق سازه. مانند قوانین و مقررات ملی، سیاست های بین المللی، آیین نامه ها و قوانین مالیاتی، عوامل و روابط اقتصادی – سیاسی – اجتماعی و … که با در نظر گرفتن رابطه نداشتن اون ها با موضوع بحث نمی کنیم(همون، ۱۳۸۰).

اقتصاد

۲-۲۶-۲-عوامل داخلی یا قابل کنترل یا عوامل درون سازمانی

این عوامل تحت بخش و اختیارات افراد و مدیران داخل سازمانه که با تفکر و مدیریت درست می تونن با بهره وری بالا استفاده کرده شن. این عوامل رو می توان به توضیح زیر تقسیم بندی کرد(ابطحی، ۱۳۸۰):

۲-۲۶-۲-۱- عوامل سخت افزاری

مانند ماشین آلات و لوازم، فناوری، مواد اولیه- انرژی، وسیله- پول و پله و سرمایه سرمایه، زمین.

۲-۲۶-۲-۲- عوامل نرم افزاری

اطلاعات، دستورالعمل ها،نقشه ها و فرمول ها.

۲-۲۶-۲-۳- عوامل آدم افزاری یا مغز افزاری

این عوامل به دو شاخه اصلی تقسیم می شه :

الف) عوامل مؤثر بر ارتقای بهره وری نیروی انسانی مانند :

– توان فنی و تخصصی نیروی کار و قدرت انجام کار، مثل علم، تجربه، تحصیلات، شخصیت، استعداد و …

– توان انگیزه و تمایل به انجام کار، مثل نیازای مادی و فیزیکی، نیازای روحی – روانی، محیط کار، برخوردهای مدیریت در قبال ایجاد انگیزه و …

ب) عوامل مؤثر بر ارتقای بهره وری مدیریت مانند :

-فلسفه و سبک مدیریت
فلسفه

– سازمان دهی، برنامه ریزی، هماهنگی، کنترل و …

-سیستم های اطلاعاتی مدیریتی

 

عوامل سخت افزاری

گروه سخت افزاری شامل ۴ بخش می شه :

الف) تولید ب) کارخانه و لوازم ج) فناوری د) مواد و انرژی

الف)محصول

منظور از بهره وری محصول رو این گونه تعریف می کنن که محصول عرضه شده چقدر نیازها رو تأمین می کنه و با طراحی بهتر و مشخصات بهتر محصوله که می توان ارزش مصرف رو بالا برد مبلغی که مصرف کننده واسه محصولی باکیفیت مشخص پرداخت می کنه  .واسه افزایش بهره وری باید تلاش کرد که محصول رو در مکان درست، زمان درست و قیمت مناسب عرضه کرد که رعایت اصول باعث صرفه جویی در اندازه می شه.

ب) کارخانه و لوازم

با رعایت نکاتی می تونه نقش مهمی رو در افزایش بهره وری داشته باشه

– تعمیرات خوب و به موقع

– بهره وری از کارخانه و لوازم اون در شرایط مطلوب

– افزایش ظرفیت کارخانه با حذف کمبودها و اقدامات اصلاحی

– کاهش زمان مرده و استفاده بهینه از ظرفیت ماشین آلات و لوازم.

ج) تکنولوژی

یکی از مهم ترین وسایل رسیدن به افزایش بهره وری، نوآوری تکنولوژیه. تکنولوژی بیشترً طراحی پروسه تولید، تحقیق و پیشرفت، آموزش، جنگ با کهنگی و فرسودگیه.

 

د) مواد و انرژی

باکمی دقت و صرفه جویی در مصرف مواد به نتایجی باورنکردنی در بهره وری دست می یابیم، که این مواد شامل مواد خام مستقیم و غیرمستقیمه. در این رابطه باید انتخاب مواد اولیه به طور مناسب صورت گیر د. پروسه تولید کنترل شه. به کار گیری ضایعات، پسمانده ها هم کنترل شه. بالا بردن کیفیت مواد اولیه با بهره گرفتن از پروسه های آماده سازی، بهبود بخشیدن مدیریت انبار و جلوگیری از نگهداری مازاد در انبار و افزایش منابع عرضه باید در نظر گرفته شه و کنترل شه.

گروه نرم افزار

شامل موارد زیر می باشه :

۱- افراد ۲- سازمان و سیستم ۳- روش های کار ۴- روش مدیریت

افراد

عامل اصلی تکنولوژی و افزایش بهره وری افراد و آدم ها هستن که به صورت کارگر، مهندس، مدیر و … انجام وظیفه می کنن و دارای ۲ جنبه کاربردی و سودمندی هستن، وجهی که آدم ها می تونن خود رو با کار تطبیق بدن جنبه کاربردیه. ممکنه افراد کار خود رو بکنن ولی انگیزه ای واسه کار نداشته باشن و ممکنه کار خود رو بکنن و از انجام اون کار راضی باشن. کارگران موفق باید تشویق شن و جایزه گیرند و باید واسه افراد موقعیتی رو ف راهم آورد که در اون ها ایجاد انگیزه کنه. تحقیقات انجام شده در مورد شرکت ها و سازمان هایی که سرمایه گذاری تقریباً سنگینی روی پیشرفت نیروی کار خود داده ان نکات قابل توجهی رو در بر داره. اصلی ترین این نکات به طور خلاصه در زیر آمده :

– سرمایه گذاری روی افراد می تونه کمک بزرگی به بهره وری باشه مشروط بر اینکه با دقت برنامه ریزی شه و به نیازای کسب وکار مربوط باشه.

-بهره وری در موقعیت های متفاوت معانی مختلفی داره و بهره وری مربوط به پیشرفت منابع انسانی (HRD[1]) رو می توان از راه های مختلفی به دست آورد. در بعضی نمونه ها روش سنتی واسه افزایش بهره وری رو به کار می برند. مثلاً دقیق شدن و فوکوس کردن روی کارگاهی و به کار گیری آموزش و کارآموزی واسه رسیدن به بهبودهایی در بهره وری که خیلی راحت می تونن کمی شه، اندازه گیری می شه. اینجا بهره وری معنایی اون طرف افزایش کارایی داره یعنی به معنی اضافه کردن ارزش افراد و تضمین رشد و رقابت سازمانی از راه نیروی کار برتره. در نمونه دیگری از شرکت ها، بهره وری در هر سطحی درباره انعطاف پذیری، همکاری تیمی، کیفیت، تعهد و اطمینان از وجود آدمایی تربیت شده در سطح بالا هستش

– واسه موفقیت پیشرفت منابع انسانی این باید با دامنه ای از دیگر سیاست گذاری ها و تجربه های منابع انسانی همراه باشه و زیر یه چتر یه روش کلی منابع انسانی قرار گیرد که با نیازای کسب وکار همسوه. مثلا در چند شرکت مورد بررسی، پیشرفت نیروی کار بخشی از یه راهبُرد وسیع تر نیروی انسانی بود و به روشنی مشاهده شد که چیجوری فقط بر آموزش و کارآموزی تأکید نگردید بلکه دیگه روندهای منابع انسانی، استخدام دوباره،ایجاد تیمها و آموزش نیروی انسانی روی بهره وری اثر داره.

این را هم حتما بخوانید :   در مورد ابعاد یادگیری سازمانی:

-وظیفه اصلی هر مدیری پیشرفت منابع انسانیه چون که مدیران مسؤل محل کار خود هستن. متخصص آموزش کارکنان می تونه به عنوان یه آسون کردن کننده، بکنه و مثل کاتالیزور تجارب رو تا اونجا که لازمه ارائه کنه. اما مدیر مستقیماً مسؤل عمل در محل کاره و پس این مدیره که باید مستقیماً مسؤل بهترین چگونگی به کارگیری تموم منابع از جمله منابع انسانی باشه که کارکرد رو ممکن می سازه.

– مدیران کانون معنی دارترین و بااراده ترین تجارب کاری همکاران خود هستن. پس مدیره که می تونه تصمیم بگیره که چیجوری این تجارب کاری رو در راهی به کار ببره که به کارکنان کمک کنه تا در طیف وسیع تری از وظایف شغلی و موقعیت ها، ماهرتر،منعطف تر و دارای علم بیشتر باشن و بتونن کارکرد خود رو به کار دائمی بهبود بخشن و توانایی های خود رو زیاد کنن.

-بهره وری بهترین به کار گیری تموم منابع واسه به دست آوردن بیشترین حد ارزش افزوده از اون ها هستش. دقیق شدن و فوکوس کردن روی خروجی تولیده اونم روی خروجی در همه سطوح و در تموم سازمان، در تموم واحدهای کسب وکار. در تموم تیما و در همه افراد. پس پیشرفت منابع انسانی باید در تموم این سطوح بکنه. اینطوری ما به یه تعریف از پیشرفت منابع(HRD) می رسیم :

پیشرفت منابع انسانی به معنی ذخیره مهارتی و سازمان دهی و تجربه های یادگیری اهداف کسب وکاره که می تونه محقق شه تا از راه به کارگیری مهارت ها، علم، رقابت، قدرت یادگیری و علاقه افراد در همه سطوح، رشد دائمی سازمانی به همراه رشد دائمی افراد نیروی کار به وجود بیاد.

 

 

 

سازمان و سیستم

سازمان باید در واسه رسیدن به اهدافش برنامه ریزی کنه. از مهم ترین دلایل بهره وری کم، مقاومت و نبود انعطاف سازمانه که حاضر به پذیرش هیچ گونه تغییراتی واسه بهتر شدن توانایی های نیروی کار، پذیرش فنّاوری و نظایر اون نمی باشه.

 

روش مدیریت : مدیریت یکی از مهم ترین وسیله ها واسه افزایش بهره وریه. چون مدیریت مسؤل به کار گیری تموم منابع در بنگاه خود می باشه. سودمندی مدیریت به، چه وقت، کجا، چیجوری و واسه کی مربوط می شه. دو دامنه تاثیر کارکرد و کارایی کارکرد واسه نشون دادن موفقیت یه مدیر در تلاش واسه بهره وری بیشتر به صورت زیر نشون داده شده.

روش های کار

جابجایی و جانشینی نیروی کار، ابزاری که استفاده کرده می شه، محل هایی که واسه تولید انتخاب می شه، موادی که به کار می رود، ماشین هایی که استفاده کرده می شه و چیزای دیگه ای به جز اینا، همه روش های کار هستن(خاکی،۱۳۷۷).

روش های مدیریت

عوامل خارجی مؤثر در بهره وری بنگاه در سه گروه قابل تقسیم بندیه:

گروه اول: عوامل ساختاری

گروه دوم: منابع طبیعی

گروه سوم: دولت و عامل پایه ای

عوامل ساختاری

۱)تغییرات اقتصادی ۲) تغییرات جمعیتی و اجتماعی

اقتصادی

منابع طبیعی

۱)نیروی انسانی ۲) زمین

۳) سوخت ۴)مواد خام

دولت و زیربنا

  • مکانیزمای نهادی ۲) سیاست ها و راهبردها ۳) مؤسسات عمومی ۴) زیرساخت ها

۲-۲۷- مشکلات و مشکلات محیطی بهبود بهره وری

مشکلات

این مشکلات در کلیه فعالیت های بخش عمومی مشترک می باشه و نشأت گرفته از وجود فعالیت های بخش عمومیه. از جمله این مشکلات به موارد زیر می توان اشاره کرد:

۱- محافظه کاری بیش از اندازه و گرایش به حفظ وضع موجود

۲- وجود فشارهای سیاسی تأثیرگذار بر تصمیم گیری

۳- کم اهمیت بودن موضوع بهره وری در مقابل چیزهای مورد علاقه سیاسی

۴- نبود وجود فشارهای رقابتی انحصاری بودن

۵-عمل زدگی و سطحی نگری

۶-نگاه کوتاه مدت مدیران نسبت به مسائل به دلیل عمر کوتاه اون ها

۷-کم حوصلگی افراد در مقابل تغییرات عملیاتی

۸-وجود قوانین و مقررات محدودکننده

۹-محدودیت منابع دولتی

۲-۲۸- مشکلات و مشکلات سازمانی بهبود بهره وری

مشکلاتی که با درجات متفاوت در بیشتر سازمان های بخش عمومی هست و اندازه تأثیرگذاری اون ها در بهره وری از سازمانی به سازمان دیگه فرق می کنه. مسبب اصلی این مشکلات عوامل درون سازمانی بوده که تحتِ کنترل مدیران می باشه. از جمله این مشکلات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- از دست دادن سیستم مناسب آزمایش کارکرد

۲- نبود نظام پاسخگویی

۳-نبود وجود سیستم حسابرسی هزینه

۴- کمبود کارکنان تحلیلگر

۵-پروسه پیچیده بوروکراسی

۶- از دست دادن سیستم مناسب جایزه

۷-مبهم بودن اهداف

۸- از دست دادن فضای مناسب واسه گسترش اطلاعات

۹- کمبود فعالیت های تحقیق و پیشرفت

۱۰- محدودیت برنامه های انگیزشی مادی

۱۱- تمرکزگرایی در تصمیم گیری و اجرا

۱۲- وجود مقاومت در برابر نظارت

۱۳- پایین بودن امنیت شغلی

۱۴-نیاز به سرمایه گذاری اولیه زیاد واسه فعالیت های بهبود بهره وری

[۱] . Human Resource Development